Geluid en lucht

In de eerste vijf maanden van 2026 deed de ODMH-geluidsmetingen bij twee evenementen, waarvan één op de Markt en één op Klein Amerika. De gemeente Gouda vroeg de ODMH om deze geluidsmetingen te doen.

Bij de volgende evenementen deden wij metingen:

1. 26 april: Koningsnacht Gouda op de Markt
2. 22 mei: Avondvierdaagse Gouda op Klein Amerika

De gemeente Gouda gaf vergunningen voor deze evenementen. In deze vergunningen staan geluidsnormen. De ODMH adviseerde de gemeente over deze normen. Bij elk evenement deden wij op verschillende plekken bij woningen geluidsmetingen.

Schouw Koningsnacht

Voor Koningsnacht heeft de ODMH tijdens de schouw een controle op geluid uitgevoerd. De controle was gericht op de geluidsbeperkende maatregelen. Uit de schouw blijkt dat de maatregelen zijn toegepast. De maatregelen bestaan uit het toepassen van zogenaamde geluidsdoeken aan de achterzijde van de luidsprekers en het toepassen van geluidsgerichte luidsprekers.

Resultaten geluidsmetingen

De ODMH zag dat de geluidsniveaus bij Koningsnacht onder de normen bleven. Er waren weinig klachten over geluid. Alleen bij de Avondvierdaagse kon niet voldaan worden aan de geluidsnorm. We nemen dit mee in de evaluatie van het evenement om bij de volgende editie een overschrijding te voorkomen.

Afgelopen jaar rapporteerden we over het geluidsisolatieproject in Gouda. Op het moment van schrijven hebben we weer mooie stappen binnen dit project kunnen zetten.

Wat houdt het geluidsisolatieproject in?

Op 1 maart 1986 stelde het ministerie van Volkshuisvesting Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (VROM; tegenwoordig het Ministerie van Infrastructuur en Milieu) een lijst op van woningen met veel geluidsoverlast. Deze woningen komen in aanmerking voor onderzoek en wellicht voor gesubsidieerd geluidsisolatie. Dit proces wordt sanering genoemd. Een voorbeeld van geluidisolatiemaatregel is het vervangen van enkel glas door dubbel glas. Hierdoor hoor je het geluid van het verkeer in een woning een stuk minder.

Het Rijk riep voor deze woningen de subsidieregeling Sanering verkeerslawaai in het leven en betaalt de subsidies. De ODMH ondersteunt de gemeente Gouda met de voorbereiding, de begeleiding en de toetsing van geluidsisolatieprojecten (VBT). De subsidie vergoedt zowel de kosten van deze begeleiding als de uitvoering van de maatregelen.

Project Fluwelensingel, Blekerssingel en Wachtelstraat

Het project aan de Fluwelensingel, Blekerssingel en Wachtelstraat omvat 146 woningen. Vanwege de omvang is het project opgedeeld in zeven clusters. Clusters 1, 2, 5 en 6 zijn al afgerond. In totaal konden 19 eigenaren hun woningen isoleren met rijkssubsidie. We werken nu aan de laatste drie clusters (3, 4 en 7). In deze clusters bevinden zich zeventien monumentale panden.

Saneren van monumentale panden

Het saneren van monumentale panden vraagt om maatwerk. Ieder monument is uniek. Voor wijzigingen aan monumentale panden moet altijd een omgevingsvergunning worden aangevraagd.

Binnen de ODMH werken verschillende teams samen aan de aanpak. Zo denkt Team Geluid en Lucht na over hoe de panden op een effectieve wijze kunnen worden geïsoleerd. De monumentenadviseurs van Team Vergunningverlening bewaken de monumentale waarde van deze panden. Het uitvoeren van geluidsisolerende maatregelen zo'n manier gebeuren, zodat er geen historische waarden verloren gaan.

Tijdens de beoordeling van de omgevingsvergunning brachten de monumentenadviseurs de interieurs van de panden in kaart. Dit om te bepalen waar monumentale interieuronderdelen aanwezig zijn. Ze keken bijvoorbeeld naar historisch waardevolle elementen, zoals lambriseringen en betimmeringen. Op basis van deze opnames bepaalden we gezamenlijk welke isolatiemaatregelen mogelijk zijn.

De bevindingen van de opnames bespraken we met de Adviescommissie Omgevingskwaliteit (AOK). Dit leidde tot een advies dat als basis diende voor de verdere uitwerking van de plannen. De AOK adviseerde positief op het definitieve plan.

Stand van zaken

Begin 2026 is de omgevingsvergunning voor alle clusters verleend. Afdeling Bouw- en Woningtoezicht houdt toezicht tijdens de verbouwing van de monumenten. Hierbij beoordelen zij of de werkzaamheden volgens de verleende omgevingsvergunning worden uitgevoerd. Bij monumenten kunnen er daarnaast onvoorziene zaken aan het licht komen. Zo kunnen bijvoorbeeld monumentale onderdelen in het zicht komen na het verwijderen van oud isolatiemateriaal. Wanneer dergelijke situaties zich voordoen, lossen de toezichthouder, monumentadviseur, de AOK en de eigenaar dit in nauw overleg op.

Inmiddels zijn we bijna klaar met de sanering van cluster 3. Acht woningen in cluster 3 kwamen in aanmerking voor gesubsidieerde gevelisolatiemaatregelen; inmiddels zijn 6 woningen geïsoleerd en werken we aan de laatste twee woningen. Naar verwachting is cluster 3 binnen 2 maanden volledig afgerond.

Voor cluster 4 heeft de aannemer materialen besteld voor 12 woningen die in aanmerking komen voor gesubsidieerde gevelisolatie. We verwachten alle 12 woningen in cluster 4 in mei 2027 geïsoleerd te hebben.

Voor cluster 7 is het maatregelenpakket berekend en ligt dit ter goedkeuring bij de eigenaren. We verwachten de isolatie van cluster 7 woningen tegen eind 2027 te hebben afgerond.

Gemeenten zijn verplicht om de luchtkwaliteit te monitoren. Het Centraal Instrument Monitoring Luchtkwaliteit (CIMLK) ondersteunt hen daarbij. Met deze gegevens krijgen gemeenten inzicht in de ontwikkeling van de luchtkwaliteit en kunnen zij gericht beleid maken om de leefomgeving gezonder te maken.

De ODMH actualiseert hiervoor jaarlijks de benodigde gegevens. Dit doen wij in samenwerking met gemeenten en provincie. Het gaat om gegevens over wegverkeer en veehouderij, omdat deze belangrijke invloed hebben op de luchtkwaliteit. 

In 2025 heeft de ODMH de gegevens opnieuw bijgewerkt. Het betreft: 

• Wegverkeer voor de jaren 2025, 2030 en 2035 

• Veehouderij voor het jaar 2025 

Team Geluid en Lucht verzorgt de gegevens voor wegverkeer (op basis van het Regionaal Verkeersmodel Holland Rijnland). Voor veehouderij werkt de ODMH samen met het team Vergunningverlening en Zwemwater. 

Op basis van de aangeleverde gegevens berekent het CIMLK in 2026 de concentraties stikstofdioxide (NO₂) en fijnstof (PM10 en PM2,5). Deze uitkomsten laten zien hoe de luchtkwaliteit zich ontwikkelt en waar aanvullende maatregelen nodig zijn. 

Zo ondersteunt de ODMH gemeenten bij het voldoen aan wettelijke verplichtingen én bij het verbeteren van de luchtkwaliteit en de gezondheid van inwoners.

Trillingen in de bodem of in gebouwen kunnen overlast veroorzaken en in sommige gevallen zelfs schade aan gebouwen opleveren. Ze ontstaan bijvoorbeeld door verkeer, bouwactiviteiten of werkzaamheden zoals heien en graafwerk.

Om de aard en ernst van deze trillingen vast te stellen, voerde de ODMH voorheen metingen uit via externe bureaus. Sinds kort kan de ODMH dit zelf doen met een eigen trillingsmeter. Daarmee meten wij trillingen in zowel bodem als gebouwen en analyseren we de resultaten met gespecialiseerde software.

De meetapparatuur kan ook voor langere tijd worden ingezet, bijvoorbeeld om gedurende meerdere weken inzicht te krijgen in hoe vaak en in welke mate trillingen optreden. De uitkomsten worden getoetst aan geldende richtlijnen en normen.

Doordat de ODMH deze metingen nu zelf uitvoert, kan sneller worden gehandeld en zijn de kosten lager. Dit maakt het mogelijk om efficiënter inzicht te krijgen in de oorzaak en impact van trillingen.