VTH Milieu
Specialistisch toezicht en innovatie
Waterstofaggregaten
Begin 2025 ontving de ODMH klachten over een locatie in Zuidplas waar baggerwerkzaamheden werden uitgevoerd. Er waren zorgen over de veiligheid vanwege de aanwezigheid van grote hoeveelheden gasflessen. Bij controle bleek het te gaan om waterstofgas, dat werd gebruikt om met een brandstofcel elektriciteit op te wekken voor materieel op locatie.
Deze zogeheten waterstofaggregaten worden steeds vaker ingezet op locaties waar emissievrij gewerkt moet worden of waar geen aansluiting op het elektriciteitsnet beschikbaar is. Toepassingen zien we onder andere op bouwplaatsen, bij evenementen en als tijdelijke energievoorziening voor bedrijven. Vaak gebeurt dit in combinatie met een energieopslagsysteem (EOS).
De casus in Zuidplas maakte duidelijk dat voor deze toepassingen nog geen eenduidige regels en richtlijnen bestaan. Naar aanleiding hiervan is de ODMH betrokken bij het opstellen van een Nederlandse Technische Afspraak (NTA) voor waterstofaggregaten, onder leiding van de NEN.
Deze NTA biedt overheden en marktpartijen een voorlopig kader voor veilig gebruik en toepassing van waterstofaggregaten en vormt een basis voor toekomstige regelgeving. De ODMH heeft actief bijgedragen aan de totstandkoming van deze afspraken. Publicatie wordt verwacht in juni 2026.
Met deze bijdrage levert de ODMH een rol in het veilig inpassen van nieuwe energietoepassingen in de leefomgeving.
Discrepantie-onderzoek RWZI Bergambacht
De RWZI Bergambacht heeft haar maximale verwerkingscapaciteit bereikt. Hierdoor is uitbreiding van bijvoorbeeld woningbouw niet mogelijk zonder uitbreiding van de zuivering. De capaciteit wordt met name bepaald door de hoeveelheid organisch materiaal die wordt geloosd. De gemeente Krimpenerwaard, het Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard (HHSK) en de Omgevingsdienst Midden-Holland (ODMH) zijn samen een onderzoek gestart om na te gaan of de belasting van de zuivering omlaag kan worden gebracht.
Het HHSK bemerkt een significant verschil tussen de geregistreerde lozers en de hoeveelheid afvalwater dat daadwerkelijk wordt verwerkt. Dit wijst erop dat mogelijk niet alle lozingen in beeld zijn, of dat bestaande lozers meer lozen dan is opgegeven.
Om dit verschil te verklaren en grip te krijgen op de belasting van de RWZI, heeft de ODMH in kaart gebracht welke bedrijven zich sinds 2017 hebben gevestigd op bedrijventerrein De Nieuwe Wetering in Bergambacht. Daarnaast is er onderzocht welke bedrijven kaas produceren en daaraan gerelateerd afvalwater lozen. Ook is dossieronderzoek uitgevoerd naar hun lozingssituatie. Het onderzoek heeft ons geleid naar zes bedrijven die mogelijk verantwoordelijk zijn voor een relevante, nog niet volledig inzichtelijke lozing.
Om meer inzicht te krijgen in de lozingssituatie, voeren de gemeente Krimpenerwaard en het HHSK vervolgonderzoek uit. Hierbij wordt onder andere meetapparatuur in het rioolstelsel geplaatst. Het doel hiervan is om de werkelijke belasting van de RWZI inzichtelijk te maken en ervoor te zorgen dat alle lozers correct bijdragen aan de kosten en capaciteit eerlijk wordt benut.
Energieopslagsystemen (EOS)
De ODMH ziet een sterke toename in aanvragen voor energieopslagsystemen (EOS). Deze ontwikkeling hangt samen met de energietransitie, netcongestie en de behoefte om duurzaam opgewekte energie tijdelijk op te slaan en flexibel te gebruiken.
Een veelvoorkomend voorbeeld is het opslaan van elektriciteit in grote lithium-ion batterijen, bijvoorbeeld op bedrijventerreinen of bij zonneparken.
Op dit moment zijn energieopslagsystemen nog niet aangewezen als milieubelastende activiteit. Daarom past de ODMH maatwerkvoorschriften toe om risico’s te beheersen. De verwachting is dat dit verandert: de wetgever werkt aan aanwijzing van energieopslagsystemen als meldingsplichtige activiteit, naar verwachting rond medio 2027.
Deze ontwikkeling heeft gevolgen voor de rol van gemeenten en de ODMH. Het zwaartepunt verschuift naar toezicht en handhaving in plaats van vergunningverlening. Dit vraagt om aanvullende kennis en opleiding van toezichthouders.
De ODMH bereidt zich hierop voor, zodat ook bij deze nieuwe ontwikkelingen de veiligheid en kwaliteit van de leefomgeving goed geborgd blijven.
Onderzoek kleinschalige laadinfrastructuur
Batterijen zijn hot. Daarom vroeg de gemeente de ODMH onderzoek te doen en advies te geven. Dit is nodig omdat er nog geen duidelijke regelgeving en beleid van de Gemeente Krimpenerwaard was.
De vraag naar batterijen groeit. Eerst hadden woningeigenaren niet veel interesse, vanwege de hoge kosten. Maar de geopolitieke situatie - en de daarmee gepaard gaande hoge brandstofprijzen – liet de vraag naar thuisbatterijen snel toenemen. Intussen schaften veel bedrijven autonoom veel en grote batterijen aan.
Het onderzoek richtte zich op beleid voor kleinschalige laadinfrastructuur. Tijdens dit onderzoek vroeg de gemeente dit uit te breiden met grootschalige laadinfrastructuur (>20 kWh). Het beleid kan straks op grootschalig en kleinschalig gelijkgeschakeld worden.
Dit onderzoek ziet er heel goed en uitgebreid uit. Wij verwachten het eind juni af te ronden. Dan kan een snelle implementatie van nieuw beleid op dit thema verwacht worden.
Inzet persluchtmeter
De ODMH zet sinds kort een persluchtmeter (Leakshooter) in bij energiecontroles. Met dit meetinstrument kunnen ook kleine, niet-hoorbare lekkages in persluchtsystemen worden opgespoord. Dit helpt bedrijven om energieverlies te voorkomen.
Voor het gebruik van het apparaat hebben medewerkers een training gevolgd. De Leakshooter werkt met ultrasone geluidsgolven, waardoor lekkages zichtbaar worden die met het gehoor niet te detecteren zijn. Juist deze kleinere lekkages kunnen op termijn leiden tot onnodig energieverbruik.
De Leakshooter is inmiddels meerdere keren ingezet bij bedrijven. Daarbij blijkt dat lekkages vooral voorkomen bij aansluitingen en onderdelen van het persluchtsysteem. Veel ondernemers controleren zelf al op lekkages door te luisteren, maar zijn zich er niet altijd van bewust dat ook niet-hoorbare lekkages kunnen optreden.
Door deze lekkages in beeld te brengen, kunnen bedrijven relatief eenvoudig maatregelen nemen. Dit leidt tot energiebesparing en lagere kosten. Het opsporen en verhelpen van persluchtlekkages is bovendien een erkende energiebesparende maatregel.
